لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی؛ مشخصات، کاربرد و راهنمای انتخاب

پمپ‌ها، فن‌ها و کمپرسورهای موتورخانه به‌خاطر حرکت مکانیکی درونی‌شان دائماً لرزش تولید می‌کنند. اگر جلوی این لرزش گرفته نشود، از طریق لوله‌ها به کل ساختمان منتقل می‌شود. لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی از دسته لرزه گیر صنعتی ساختمان یکی از پرکاربردترین راه‌حل‌ها برای قطع این مسیر در سیستمهای تهویه مطبوع و خطوط آب سرد است. در این مقاله در سایت نوین کالا همراه ما باشید تا با مشخصات فنی، ساختار مهاردار، کاربردها، تفاوت رنگ‌ها و نکات انتخاب و خرید این محصول آشنا شوید.

 

لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی چیست؟

لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی یک اتصال انعطاف‌پذیر فلنج‌دار و مهاردار است. این قطعه بین تجهیزات دوار (مثل پمپ) و خط لوله نصب می‌شود تا لرزش، صدا و ضربه را جذب کند. طبق مشخصات اعلام‌شده، این مدل تا دمای ۶۰ درجه سانتی‌گراد و فشار کاری ۱۰ بار کار می‌کند. نشانه زرد آن هم در رنگ‌بندی سازنده به سیستم‌های تهویه مطبوع و آب سرد اختصاص دارد.

شرکت ارتعاشات صنعتی ایران لرزه‌گیرهای لاستیکی خود را بر اساس دما، فشار و نوع سیال دسته‌بندی می‌کند و هر دسته را با رنگی روی بدنه لاستیکی مشخص می‌کند. بنابراین وقتی در بازار از «لرزه گیر زرد ارتعاشات صنعتی» صحبت می‌شود، منظور یک گروه کاری مشخص با محدوده دما و فشار معین است، نه صرفاً یک رنگ ظاهری.

 

ساختار و اجزای لرزه‌گیر زرد

ساختار لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

•       بدنه لاستیکی (Bellow): قلب لرزه‌گیر است که با لایه‌های پارچه‌ای تقویت می‌شود و وظیفه جذب لرزش را دارد. جداره داخلی بسته به شرایط کار از آمیزه‌هایی مثل NR، NBR، SBR یا EPDM ساخته می‌شود. برخی فروشندگان جنس هسته مدل زرد را NBR اعلام کرده‌اند.

•       فلنج‌های گردان: فلنج‌های دو سر لرزه‌گیر قابلیت چرخش دارند. همین ویژگی تنظیم سوراخ‌ها با فلنج خط لوله و نصب را ساده‌تر می‌کند. جنس فلنج‌ها فولاد کربنی ذکر شده است.

•       سیم لبه (Bead Wire): در لبه بدنه قرار می‌گیرد تا محل تماس لاستیک و فلنج کاملاً آب‌بند شود.

•       میله‌های مهار (Tie Rods): حرکت لرزه‌گیر را در محدوده مجاز نگه می‌دارند.

این قطعات با ماهیچه‌های لاستیکی و فلزی شکل می‌گیرند و فرایند پخت آن‌ها با گرمکن‌های برقی انجام می‌شود.

 

لرزه گیر لاستیکی مهاردار؛ نقش میله‌های Tie Rods

تمام لرزه‌گیرهای لاستیکی تولید ارتعاشات صنعتی ایران از نوع مهاردار هستند. میله‌های مهار چند کار مهم انجام می‌دهند:

•       حرکت محوری و جانبی را کنترل می‌کنند.

•       از کشیدگی یا فشردگی بیش از حد بدنه جلوگیری می‌کنند.

•       نیروی رانش سیال (Thrust) را مهار می‌کنند تا این نیرو به خط لوله منتقل نشود و فلنج‌ها از هم جدا نشوند.

•       پایداری قطعه را در برابر نیروهای برشی بیشتر می‌کنند.

به لطف این مهارها، لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی هنگام افزایش ناگهانی فشار یا ضربه بیش از حد باز نمی‌شود و ایمنی سیستم حفظ می‌شود. البته اضافه شدن همین میله‌های تقویتی یکی از دلایل بالاتر بودن قیمت لرزه گیر لاستیکی مهاردار است.

 

چرا ارتعاش در موتورخانه و تاسیسات خطرناک است؟

لرزش تجهیزات فقط یک مزاحمت صوتی نیست و می‌تواند به کل شبکه لوله‌کشی آسیب بزند. مهم‌ترین پیامدهای آن عبارت‌اند از:

•       سروصدای آزاردهنده: صدای لرزش به بخش‌های دیگر ساختمان می‌رسد و ساکنان طبقات نزدیک به موتورخانه بیشترین آسیب را می‌بینند.

•       نشتی در اتصالات: ارتعاش به لوله‌ها، اتصالات و شیرآلات منتقل می‌شود و به‌خصوص در اتصالات رزوه‌ای نشتی ایجاد می‌کند.

•       استهلاک زودرس: عمر مفید لوله‌ها، اتصالات و حتی سازه‌های نگهدارنده کوتاه می‌شود.

•       ضربه قوچ و شوک: بسته شدن سریع شیرها یا تغییر ناگهانی فشار، ضربه‌هایی ایجاد می‌کند که بدون عنصر انعطاف‌پذیر مستقیماً به سیستم وارد می‌شوند.

رایج‌ترین محل نصب لرزه گیر موتورخانه، ورودی و خروجی پمپ‌ها (Suction و Discharge) است. لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی در این نقطه هم لرزش را جذب می‌کند و هم ضربات قوچ را خنثی می‌کند.

 

مشخصات فنی لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی

جدول زیر خلاصه مشخصات فنی لرزه گیر زرد را بر اساس اطلاعات سازنده و فروشندگان نشان می‌دهد:

این اعداد نشان می‌دهند لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی ایران برای کاربردهای سبک تا نیمه‌سنگین در تاسیسات ساختمانی و صنعتی طراحی شده است. به همین دلیل در بازار با عنوان «لرزه گیر لاستیکی 60 درجه» هم شناخته می‌شود.

 

لرزه گیر زرد فلنج PN16 یعنی چه؟ تفاوت PN10 و PN16 لرزه گیر

یک اشتباه رایج این است که لرزه گیر لاستیکی زرد PN16 را لرزه‌گیری با تحمل فشار ۱۶ بار بدانند. در مشخصات منتشرشده، این مدل با عنوان «زرد، ۱۰ بار فشار، مهاردار با فلنج PN16» معرفی شده است. یعنی PN16 به نوع فلنج‌کاری اشاره دارد و فشار کاری بدنه لاستیکی همچنان ۱۰ بار است.

بنابراین تفاوت PN10 و PN16 لرزه گیر در مدل زرد بیشتر به ابعاد و سوراخ‌کاری فلنج مربوط است. این ابعاد باید دقیقاً با فلنج‌های خط لوله یکی باشد. مثلاً لرزه گیر زرد فلنج PN16 زمانی انتخاب می‌شود که فلنج‌های نصب‌شده روی خط از همین استاندارد باشند. اگر فشار واقعی سیستم از ۱۰ بار بیشتر است، به‌جای جست‌وجوی لرزه گیر فلنجی PN16 زرد، باید مدل آبی را بررسی کنید.

در نتیجه، هنگام سفارش لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی علاوه بر سایز، نوع فلنج (PN10، PN16 یا CL150) را هم مشخص کنید.

 

مزایا و محدودیت‌های لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی

مهم‌ترین مزایایی که برای لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی برشمرده شده این‌هاست:

•       جلوگیری از انتقال ارتعاشات عمودی و افقی به خط لوله

•       جذب صدای ناشی از کارکرد تجهیزات و جریان سیال

•       خنثی کردن ضربه قوچ و شوک‌های ناگهانی فشار

•       جذب حرکات ناشی از انبساط و انقباض حرارتی لوله‌ها

•       کارکرد بهتر از لرزه‌گیرهای آکاردئونی فلزی در محیط‌های خورنده

•       جلوگیری از انتقال جریان الکتریکی در طول خط

•       مقاومت در برابر سایش، ضربه، آب و رطوبت

•       وزن کم، نصب آسان و نیاز حداقلی به نگهداری

•       تولید داخل که دسترسی به محصول و خدمات پس از فروش را آسان‌تر می‌کند

 

محدودیت‌ها

لرزه‌گیرهای لاستیکی در مقایسه با مدل‌های آکاردئونی فلزی محدوده دما و فشار کمتری را تحمل می‌کنند. مدل زرد برای دمای بالاتر از ۶۰ درجه یا فشار بیشتر از ۱۰ بار مناسب نیست. بدنه لاستیکی همچنین نسبت به رنگ، روغن و گریس روی سطح خود و تابش مستقیم آفتاب حساس است.

 

کاربردهای لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی

 

لرزه گیر تهویه مطبوع و HVAC

در رنگ‌بندی سازنده، نشانه زرد به نصب در سیستم‌های تهویه مطبوع اختصاص داده شده است. به همین دلیل لرزه گیر لاستیکی تهویه مطبوع در ساختمان‌های بزرگ، هتل‌ها و مراکز تجاری معمولاً از همین دسته انتخاب می‌شود تا ارتعاش پمپ‌ها و فن‌ها به شبکه لوله‌کشی نرسد. ترکیب دمای ملایم و فشار متوسط سیستم‌های HVAC با محدوده کاری این مدل همخوانی دارد. به همین دلیل لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی در بسیاری از پروژه‌های ساختمانی گزینه رایج به‌عنوان لرزه گیر HVAC است.

 

لرزه گیر پمپ، چیلر و موتورخانه

لرزه گیر پمپ معمولاً در ورودی و خروجی پمپ‌های سانتریفیوژ نصب می‌شود. در مسیر آب سرد و خطوط آب خنک‌کننده که به تجهیزاتی مثل چیلر متصل‌اند هم از این مدل استفاده می‌شود. به این ترتیب، لرزه گیر چیلر و لرزه گیر موتورخانه هر دو در محدوده کاربرد این محصول قرار می‌گیرند، به شرطی که دما از ۶۰ درجه و فشار از ۱۰ بار بیشتر نشود.

 

سایر کاربردها در تاسیسات و صنعت

به‌عنوان یک لرزه گیر تاسیسات، این محصول در موارد زیر هم کاربرد دارد:

•       خطوط آبرسانی و سیستم‌های پمپاژ عمومی

•       تصفیه‌خانه‌ها و ایستگاه‌های پمپاژ آب شهری و صنعتی

•       خطوط انتقال سیالات در صنایع مختلف

•       برخی خطوط صنایع غذایی و دارویی، به شرطی که گرید لاستیک از نظر بهداشتی تأیید شده باشد

 

تفاوت رنگ لرزه گیر لاستیکی؛ زرد، آبی، قرمز و سایر

 

رنگ‌ها

رنگ روی بدنه هر لرزه‌گیر نشان می‌دهد برای چه شرایطی ساخته شده است. جدول زیر تفاوت رنگ لرزه گیر لاستیکی را بر اساس اطلاعات منابع خلاصه می‌کند:

در بازار، چهار مدل زرد، آبی، قرمز و آبی–قرمز بیشترین فروش را دارند.

 

تفاوت لرزه گیر زرد و آبی

هر دو برای آب سرد و حداکثر دمای ۶۰ درجه مناسب‌اند. تفاوت اصلی در فشار است: مدل زرد تا ۱۰ بار و مدل آبی تا ۱۶ بار را تحمل می‌کند. یکی از منابع، محدوده کاری مدل آبی را حتی تا ۵۰ اتمسفر ذکر کرده است. اگر فشار خط از ۱۰ بار بیشتر است، مدل آبی انتخاب درست‌تری است.

 

تفاوت لرزه گیر زرد و قرمز

تفاوت این دو در دماست. مدل قرمز تا ۹۰ درجه سانتی‌گراد را تحمل می‌کند و برای آب گرم و سیستم‌های گرمایشی ساخته شده است. اگر دمای سیال از ۶۰ درجه بالاتر برود، لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی انتخاب مناسبی نیست و باید سراغ مدل قرمز یا آبی–قرمز رفت.

 

راهنمای انتخاب لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی

پیش از خرید لرزه گیر لاستیکی زرد، این موارد را به ترتیب بررسی کنید:

1.    دمای سیال: حداکثر دمای کاری نباید از ۶۰ درجه سانتی‌گراد بیشتر شود.

2.    فشار کاری: فشار واقعی خط باید ۱۰ بار یا کمتر باشد.

3.    نوع سیال: سازنده مثالی روشن می‌زند. برای آب با فشار ۱۰ بار و دمای ۳۵ درجه، مدل زرد مناسب است. اما اگر سیال همان شرایط اسیدی باشد، باید مدل سبز انتخاب شود. برای سیالات نفتی هم نشانه قهوه‌ای در نظر گرفته شده است.

4.    سایز: قطر نامی لرزه‌گیر باید با قطر لوله یکی باشد.

5.    استاندارد فلنج: نوع فلنج (PN10، PN16 یا CL150) و ابعاد سوراخ‌کاری باید با فلنج‌های خط لوله مطابقت داشته باشد.

6.    میزان حرکت و ارتعاش: هرچه ارتعاش و انبساط حرارتی خط بیشتر باشد، به طول یا تعداد آکاردئون بیشتری نیاز است.

7.    فضای نصب: باید فضای کافی برای نصب و بازرسی‌های دوره‌ای وجود داشته باشد.

8.    اصالت برند: محصول باید علامت استاندارد و گواهینامه‌های معتبر داشته باشد.

انتخاب درست لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی بیش از هر چیز به هماهنگی سه عامل دما، فشار و نوع سیال بستگی دارد.

 

نکات کلیدی نصب لرزه گیر لاستیکی زرد

حتی بهترین لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی هم اگر نادرست نصب شود، زود آسیب می‌بیند. این نکات را رعایت کنید:

•       هم‌ترازی: دو سر لرزه‌گیر باید کاملاً هم‌تراز باشند. این قطعه برای جبران ناهم‌ترازی لوله‌ها طراحی نشده و ناهم‌ترازی، تنش برشی را بالا می‌برد و عمر آن را کم می‌کند.

•       بدون پیچش: هنگام نصب، بدنه لاستیکی نباید پیچ بخورد.

•       ساپورت و راهنما: برای حفظ راستای خط از راهنما (Guide) استفاده کنید. در خطوطی که انشعاب دارند، مسندگذاری (Anchor) الزامی است تا نیروی تراست به لرزه‌گیر آسیب نزند.

•       پیچ و واشر: سر پیچ‌ها و واشرها باید سمت لرزه‌گیر قرار بگیرند. پیچ‌ها را ضربدری سفت کنید تا فلنج‌ها کاملاً موازی شوند.

•       تماس انتهای پیچ: انتهای پیچی که از مهره بیرون می‌زند نباید با بدنه تماس داشته باشد.

•       تنظیم مهارها: مهارها باید متناسب با حرکت طراحی‌شده تنظیم شوند تا جلوی حرکت محوری و جانبی را نگیرند.

•       عایق‌کاری: روی لرزه‌گیر عایق‌کاری نکنید. اگر ضروری است، طوری انجام دهید که پیچ‌ها و مهارها قابل بازرسی بمانند.

•       جوشکاری: نزدیک لرزه‌گیر جوشکاری نکنید.

•       آلودگی: بدنه را به رنگ، روغن یا گریس آغشته نکنید.

•       طول نصب: لرزه‌گیر را در طول اعلام‌شده توسط سازنده نصب کنید و آن را نکشید یا فشرده نکنید.

•       فضای باز: در محیط باز و زیر آفتاب از کاور محافظ استفاده کنید.

•       فلنج استاندارد: فلنج غیراستاندارد آب‌بندی را از بین می‌برد و ممکن است باعث پارگی لاستیک شود.

•       بازرسی دوره‌ای: بدنه و مهارها را به‌طور منظم از نظر ترک، فرسایش و خستگی بررسی کنید.

 

کنترل کیفیت و اعتبار برند ارتعاشات صنعتی ایران

ارتعاشات صنعتی ایران حدود ۴۰ سال در این صنعت فعالیت دارد و گواهینامه‌های متعددی از نهادهای داخلی و بین‌المللی دریافت کرده است. کنترل کیفیت در این شرکت در سه مرحله انجام می‌شود: کنترل مواد اولیه، کنترل فرایند تولید و تست نهایی محصول. تست‌های اصلی عبارت‌اند از:

•       تست فشار هیدرولیک با ۱.۵ برابر فشار طراحی، با یا بدون انبساط طولی

•       تست فشار هیدرولیک با آب ۱۰۰ درجه

•       تست انعطاف‌پذیری، سختی و گسیختگی

•       تست مقاومت در برابر اوزون

•       بازرسی ابعادی

این مراحل باعث می‌شود لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی پیش از رسیدن به بازار چند آزمون را پشت سر بگذارد. علاوه بر این، تمام محصولات لرزه گیر لاستیکی ارتعاشات صنعتی ایران مهر استاندارد تشویقی اداره استاندارد را دارند. به همین دلیل لرزه گیر ارتعاشات صنعتی ایران یکی از گزینه‌های مطمئن در پروژه‌های ساختمانی و صنعتی به شمار می‌رود.

 

سوالات متداول

لرزه گیر لاستیکی زرد چه دما و فشاری را تحمل می‌کند؟

طبق مشخصات اعلام‌شده، حداکثر دمای کاری آن ۶۰ درجه سانتی‌گراد و حداکثر فشار کاری آن ۱۰ بار است.

 

آیا لرزه گیر زرد PN16 فشار ۱۶ بار را تحمل می‌کند؟

خیر. در مدل زرد، PN16 به استاندارد فلنج‌کاری اشاره دارد و فشار کاری بدنه ۱۰ بار است. برای فشار ۱۶ بار باید از مدل آبی استفاده کرد.

 

تفاوت لرزه گیر زرد و آبی چیست؟

هر دو برای آب سرد و دمای تا ۶۰ درجه مناسب‌اند. مدل زرد تا ۱۰ بار و مدل آبی تا ۱۶ بار فشار را تحمل می‌کند.

 

برای آب گرم موتورخانه از کدام لرزه‌گیر استفاده کنیم؟

برای آب گرم تا ۹۰ درجه از مدل قرمز استفاده کنید. برای سیستم‌های مختلط سرد و گرم با فشار بالاتر، مدل آبی–قرمز مناسب است.

 

آیا لرزه‌گیر زرد برای سیالات نفتی مناسب است؟

در رنگ‌بندی سازنده، نشانه قهوه‌ای برای نفت و مشتقات آن در نظر گرفته شده است. برای سیالات روغنی یا شیمیایی، پیش از خرید مقاومت شیمیایی لاستیک را از تولیدکننده استعلام کنید.

 

لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی در چه سایزهایی تولید می‌شود؟

تولید روتین سازنده از ۱¼ تا ۱۲ اینچ است. برخی فروشندگان سایزهای کوچک‌تر را هم در فهرست خود دارند.

 

چرا لرزه‌گیر مهاردار گران‌تر از مدل ساده است؟

به‌خاطر میله‌های مهار (Tie Rods) که به ساختار آن اضافه می‌شوند. این میله‌ها ایمنی و پایداری قطعه را در برابر فشار و ضربه بالا می‌برند.

 

جمع‌بندی

لرزه گیر لاستیکی زرد ارتعاشات صنعتی یک لرزه‌گیر فلنجی و مهاردار برای سیستم‌های تهویه مطبوع، خطوط آب سرد، پمپ‌ها و موتورخانه‌هاست که تا دمای ۶۰ درجه و فشار ۱۰ بار کار می‌کند. این محصول لرزش، صدا و ضربه قوچ را جذب می‌کند و از نشتی اتصالات و استهلاک زودرس لوله‌ها جلوگیری می‌کند. برای انتخاب درست، دما، فشار، نوع سیال، سایز و استاندارد فلنج را با مشخصات محصول مقایسه کنید. هنگام نصب هم هم‌ترازی، ساپورت‌گذاری و سفت کردن صحیح پیچ‌ها را جدی بگیرید.

برای مشاهده انواع لرزه‌گیرهای لاستیکی ارتعاشات صنعتی ایران، دریافت مشاوره فنی رایگان و استعلام قیمت روز، به سایت نوین کالا مراجعه کنید یا با کارشناسان ما تماس بگیرید.